Υπερδραστήρια κύστη


Ποιά είναι η φυσιολογική λειτουργία της ουροδόχου κύστης ;

Η ουροδόχος κύστη προσομοιάζει σε ένα μπαλόνι που γεμίζει με νερό. Καθώς τα παραγόμενα από τα νεφρά ούρα συλλέγονται στην κύστη, αυτή διατείνει τα τοιχώματά της ώστε να μπορεί να αποθηκεύσει προοδευτικά μεγαλύτερη ποσότητα. Τα ούρα αποθηκεύονται στην ουροδόχο κύστη με τη βοήθεια του σφιγκτηριακού μηχανισμού της ουρήθρας και των μυών του πυελικού εδάφους που συσπώμενοι αποτρέπουν τη διαφυγή ούρων μέχρις ότου έρθει η ώρα της ούρησης σε κατάλληλο χρόνο και περιβάλλον (μηχανισμός εγκράτειας).

Όταν αποφασίσουμε να ουρήσουμε τότε ο εγκέφαλος παράγει μια σειρά από νευρικά σήματα που έχουν ως στόχο τη σύσπαση της ουροδόχου κύστης και τη ταυτόχρονη χαλάρωση των μυών της ουρήθρας και του πυελικού εδάφους ώστε να επιτευχθεί το άδειασμα της κύστης (μηχανισμός ούρησης). Υπό φυσιολογικές συνθήκες η ανάγκη για ούρηση δημιουργείται 4-7 φορές κατά τη διάρκεια της ημέρας και έως 1 φορά τη νύχτα.

Τί είναι το σύνδρομο της υπερδραστήριας κύστης (overactive bladder syndrome);

Πρόκειται για ένα σύμπλεγμα συμπτωμάτων που προκαλούνται όταν η ουροδόχος κύστη συσπάται ακανόνιστα, ακόμη και όταν η ποσότητα ούρων μέσα σε αυτή είναι πολύ μικρή. Μερικές φορές αυτό συμβαίνει χωρίς καθόλου προειδοποίηση και όταν δεν το επιθυμεί η γυναίκα, όπως για παράδειγμα με την αλλαγή στάσης του σώματός μας, όταν ακούει τη βρύση να τρέχει ή ακόμη και όταν βάζει το κλειδί στη κλειδαριά της πόρτας επιστρέφοντας σπίτι.

Το συμπτώματα που προκαλεί το σύνδρομο αυτό είναι η συχνουρία, η επιτακτική ούρηση ακόμη και αν έχει αδειάσει πρόσφατα η κύστη, η επιτακτική ακράτεια ούρων (urgency urinary incontinence) και η αφύπνιση κατά της νυκτερινές ώρες που δημιουργείται από το αίσθημα ούρησης (νυκτουρία).

Τα συμπτώματα αυτά περιορίζουν πολύ τη γυναίκα στις καθημερινές της δραστηριότητες και υποβαθμίζουν την ποιότητα ζωής της.

 

Ποιές είναι οι αιτίες της υπερδραστήριας κύστης και της επιτακτικής ακράτειας ούρων (urgency urinary incontinence) ;

Η αιτιολογία της υπερδραστήριας κύστης παραμένει εν πολλοίς άγνωστη, παρά τη διατύπωση διαφόρων θεωριών περί του παθοφυσιολογικού μηχανισμού. Καταστάσεις που μπορούν να οδηγήσουν στην ανάπτυξη συμπτωμάτων υπερδραστήριας κύστης είναι:

  • Υπερβολική κατανάλωση καφεϊνούχων και αλκοολούχων ποτών
  • ατελής κένωση της ουροδόχου κύστης (αυξημένο υπόλειμμα μετά από ούρηση)
  • σακχαρώδης διαβήτης
  • λήψη διουρητικών φαρμάκων
  • υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις
  • παθήσεις του κεντρικού νευρικού συστήματος
  • λίθοι ή όγκοι στην ουροδόχο κύστη

Πώς διαγιγνώσκεται η υπερδραστήρια κύστη;

Η διάγνωση γίνεται πρωτίστως με την προσεκτική λήψη του ιστορικού και την κλινική εξέταση. Σημαντικό ρόλο παίζουν επίσης η στιγμιαία ανάλυση ούρων (urine dipstick) για τον αποκλεισμό ενεργούς ουρολοίμωξης και ο ουροδυναμικός έλεγχος, ο οποίος θα αναλύσει τόσο την ικανότητα της ουροδόχου κύστης να αποθηκεύει τα ούρα όσο και τα χαρακτηριστικά της φάσης ούρησης.

Πώς θεραπεύεται η υπερδραστήρια κύστη;

Οι πρώτες θεραπευτικές επιλογές για τις γυναίκες που πάσχουν από το σύνδρομο της υπερδραστήριας κύστης είναι ο περιορισμός της πρόσληψης καφεϊνούχων και αλκοολούχων ποτών και οι ασκήσεις επανεκπαίδευσης της ουροδόχου κύστης και ενδυνάμωσης των μυών του πυελικού εδάφους. Οι ασκήσεις αυτές, που γίνονται αρχικά υπό την καθοδήγηση εξειδικυμένης φυσικοθεραπεύτριας, αποσκοπούν αφενός μεν στην εκπαίδευση της κύστης ώστε να αποθηκεύει σταδιακά μεγαλύτερη ποσότητα ούρων και αφετέρου στην ενίσχυση της ικανότητας των μυών του πυελικού εδάφους και της ουρήθρας να αναστέλλουν τις έντονες ακούσιες συσπάσεις της ουροδόχου κύστης.

Επί αδυναμίας ελέγχου των συμπτωμάτων με τα ως άνω συντηρητικά μέτρα, ο εξειδικευμένος ιατρός θα συνταγογραφήσει φάρμακα που στοχεύουν στην χαλάρωση της κύστης και τη μείωση των επεισοδίων ακράτειας. Τα φάρμακα αυτά χορηγούνται αρχικά για λίγες εβδομάδες και κατόπιν συνεχίζονται ανάλογα με την ανταπόκριση της ασθενούς.

Σε περιπτώσεις που τα συμπτώματα της υπερδραστήριας κύστης εμμένουν παρά τη φαρμακευτική αγωγή με χάπια, συνιστάται η αγωγή με ενέσεις Botox που γίνονται στην κύστη μέσω μιας τηλεσκοπικής κάμερας (κυστεοσκόπηση).  Η θεραπεία αυτή έχει πολύ καλά αποτελέσματα τόσο στην εμμένουσα ιδιοπαθή υπερδραστήρια κύστη όσο και στη νευρογενή δυσλειτουργική κύστη.

Άλλες θεραπευτικές μέθοδους για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων που επιμένουν αποτελούν η ηλεκτροδιέγερση του οπισθίου κνημιαίου νεύρο στο πόδι και των ιερών νεύρων στη σπονδυλική στήλη, καθώς και πιο σύνθετες χειρουργικές τεχνικές που έχουν ως στόχο την αύξηση  της χωρητικότητας της κύστης ή την αφαίρεση αυτής.

Φωτογραφίες